Studie / Schrijven

Over focus, in het klimmen en in de getallen

foto: openingsbeeld

Een kort stuk over wat acht jaar wedstrijdklimmen me leerde over aandacht, en waarom dat vandaag nog terugkomt in hoe ik een bewijs of een prognosemodel aanpak.

In 2024 stopte ik met wedstrijden. Ik verwachtte kwijt te raken wat de wedstrijden in me hadden opgebouwd. Wat ik werkelijk kwijtraakte was het scorebord — de gewoonte van aandacht bleef, en dat bleek het deel dat het bewaren waard was.

Het probleem met harder je best doen

Voorbij een bepaald niveau is inspanning niet de bottleneck — richting wel. De klimmers die vastliepen waren zelden ondergetraind; ze waren verkeerd gefocust en staken energie in de verkeerde vijf procent van het probleem.

Je ziet hetzelfde bij een model dat niet wil convergeren. De reflex is: meer data, meer parameters, meer uren. Meestal zit de oplossing stroomopwaarts: een aanname die niemand opnieuw heeft uitgesproken, een variabele die meer werk doet dan zou moeten. Harder je best doen in de verkeerde richting is nog steeds de verkeerde richting, alleen duurder.

De rots lezen, de data lezen

foto: route lezen

Een route lezen is patroonherkenning onder tijdsdruk — je zoekt naar de sequentie die er nog niet is. Je krijgt één blik vanaf de grond, en de beweging die je niet kunt zien is meestal degene die de klim beslist.

Een model debuggen of een regressietabel lezen beloont hetzelfde instinct: weersta de eerste verklaring, kijk nog eens. Het eerste verhaal dat de data vertelt, is het verhaal dat je al geloofde voordat je het bestand opende.

Wat de wedstrijden wegnamen

Scorekaarten vernauwen de aandacht op een manier die nuttig is in een finale en over jaren heen schadelijk. Als elke sessie een score krijgt, merk je niets meer op wat niet gemeten wordt — en het meeste van wat het werk interessant maakt, wordt niet gemeten.

Terugtreden uit de nationale selectie ging voor een deel om het terugkrijgen van die breedte van aandacht. Het duurde ongeveer een jaar voordat ik uit gewoonte ophield mijn eigen trainingen een cijfer te geven.

Waar het nu terugkomt

Minder variabelen, langer vastgehouden, zorgvuldiger bekeken — in een prognose, een schilderij of een scheepsromp is dat dezelfde beweging.

De overdraagbare vaardigheid was nooit de conditie. Het was leren waar je aandacht aan geeft, en bereid zijn er lang mee bezig te zijn voordat je beslist of het werkte.